Permanentny stres i niepokój, a przez to mniejsze poczucie szczęścia i zadowolenia z życia, stały się elementem codzienności wielu Polaków. Niektórzy łączą ten stan z pandemią i ówczesnymi obostrzeniami m.in. w zakresie życia społecznego i pracy. Jednak według Jona Cliftona, CEO Instytutu Gallupa, niezadowolenie („unhappiness”) narastało w społeczeństwach już przynajmniej od dekady, a jego systematyczny wzrost był raczej pomijany przez światowych liderów. Coraz więcej działań zakresie zwiększenia dobrostanu psychicznego podejmują jednak pracodawcy, którzy od czasu pandemii mierzą się z coraz mniejszą efektywnością pracowników, spowodowaną m.in. wypaleniem zawodowym.

Według dr Elżbiety Lisowskiej, ekspertki w zakresie stresu organizacyjnego i wypalenia zawodowego, obecnie tylko 18-20% pracowników nie okazuje żadnych symptomów wypalenia, 15-18% jest w fazie ostrej, a pozostali, czyli 60-70% są już w procesie na różnych jego etapach.

Jedno jest pewne. Lata 20. XXI wieku przejdą do historii jako okres pełen niekorzystnych dla zdrowia psychicznego zmian. To jednocześnie czas, w którym o negatywnym oddziaływaniu wielu czynników na dobrostan mentalny pracowników zaczęto w końcu poważnie rozmawiać. Czy jednak pójdą za tym konkretne działania w zakresie corporate wellness lub zarządzania dobrostanem w organizacji? Według Małgorzaty Frankowskiej, dyrektor HR w Benefit Systems, jest to wysoce prawdopodobne. Szczególnie gdy weźmiemy pod uwagę skalę negatywnych zmian dotyczących kondycji psychicznej młodych pracujących.

– Jak wynika z badania „Zmęczeni, obojętni, niezaangażowani”, który realizował dla Benefit Systems Kantar, już 80% przedstawicieli pokolenia Z przyznaje, że pandemia miała wpływ na pogorszenie ich nastroju. Podwyższony poziom stresu zauważyło u siebie w tym czasie 62% „zetek”. 44% miewało problemy ze snem. W okresie izolacji związanej z lockdownami co czwarty reprezentant Generation Z zauważył u siebie spadek motywacji do wykonywania obowiązków (25% wskazań), problemy z work-life balance (24%) oraz przeciążenie obowiązkami zawodowymi (25%)

– komentuje Małgorzata Frankowska, dyrektor HR w Benefit Systems.

Brak stresu najważniejszy

Jak wynika z raportu CPL „Zoomersi w pracy”, obecnie drugie miejsce (tuż za przyjazną atmosferą w firmie) wśród powodów, które skłoniłyby „zetki” do pozostania w firmie dłużej niż dwa lata, jest niski poziom stresu. Wskazuje nań już 32% z nich. Podwyżka raz w roku (31%), stabilność zatrudnienia (30%) oraz elastyczne godziny pracy (26%) w obecnych czasach zdają się mieć mniejszą wartość niż bezstresowe środowisko pracy.

– Obecnie dużym wyzwaniem dla pracodawców jest stworzenie takiego miejsca pracy, w którym młodzi ludzie będą czuli się dobrze i do którego będą chcieli wracać. Kluczowe w tym zakresie jest oczywiście odpowiednie zarządzanie. Pomocne mogą być także wszelkie programy wspierające kondycję psychofizyczną młodych zatrudnionych, takie jak np. aktywne przerwy w biurze czy aktywność fizyczna w ramach kart MultiSport, która ma realny, potwierdzony badaniami wpływ na redukcję stresu wśród członków zespołów – komentuje Małgorzata Frankowska.

Aktywność fizyczna kluczowa

Profilaktyka związana z budowaniem dobrej kondycji psychicznej pracowników poprzez sport to zdrowy trend na rynku pracy. Wpisuje się on w oczekiwania „zetek”. Jak wynika z raportu Kapitał Zdrowia, w 2020 roku dwóch na pięciu decydentów w polskich firmach uważało, że w przyszłości promocja aktywności fizycznej będzie kluczowym działaniem wspierającym zdrowie pracowników. Podobnie jak budowanie ich odporności fizycznej (39% wskazań) oraz psychicznej (42%). Z kolei jak wynika z raportu Benefit Systems, już 97% przedstawicieli pokolenia Z uważa, że aktywność fizyczna jest dobrym sposobem na odreagowanie stresu związanego z pracą zawodową.

– Warto pamiętać, że aktywność fizyczna zmienia strukturę obszarów mózgu kluczowych dla reakcji stresowej, jest hamulcem układu stresowego i uczy organizm jak sprawnie wyciszać reakcję stresową tak, aby nie zamieniała się w stres chroniczny

– mówi dr Iwona Piątkowska, doktor nauk o kulturze fizycznej w zakresie nauk biomedycznych i ekspert programu Zdrowie na Etacie.

Permanentne zmęczenie

Dużym problemem wśród „zetek” jest także permanentne zmęczenie. Według ekspertów może to być jednym z objawów wypalenia zawodowego. Dane pochodzące z raportu Benefit Systems wskazują, że obecnie 36% osób w wieku 18-24 lata zgłasza, że czuje znużenie i wykończenie po pracy, nawet kilka razy w tygodniu.

W kontekście wydajności organizacji i efektywności pracowników bardziej zatrważający pozostaje jednak fakt, że według raportu już co trzeci (35%) pracujący przedstawiciel pokolenia Z odczuwa zmęczenie jeszcze przed rozpoczęciem pracy. Jak twierdzi Małgorzata Frankowska, patrząc z punktu widzenia pracodawcy, przewlekle zmęczony pracownik staje się zagrożeniem dla utrzymania płynności biznesu.

– Brak odpowiednich rezerw energetycznych u pracownika, szczególnie młodego, przekłada się na zwiększony stres przy wykonywaniu zadań, mniejszą koncentrację, mniejszą motywację czy zaangażowanie w obowiązki. Tracą na tym również relacje zespołowe, ponieważ nieefektywny pracownik w biegiem czasu może zacząć stanowić zagrożenie dla realizacji wspólnych celów, co może rodzić wiele negatywnych emocji wśród współpracowników, w tym generować różnego rodzaju konflikty. To wszystko znacznie narusza dobrostan młodych ludzi, dla których w pracy liczy się dobra atmosfera i brak stresu – dodaje Małgorzata Frankowska.

Jak wskazuje ekspertka, zła kondycja psychofizyczna pracowników z młodszego pokolenia zaczyna wpływać na efektywność organizacji. Staje się także wyzwaniem w zakresie pozyskiwania i utrzymywania talentów. Przede wszystkim jest jednak coraz większym problemem społecznym i zdrowotnym. Według Światowej Organizacji Zdrowia zaniechanie działań zachęcających do większej aktywności fizycznej sprawi, że w latach 2020-2030 prawie 500 milionów osób zachoruje na choroby serca, otyłość, cukrzycę lub inne choroby niezakaźne związane z brakiem aktywności fizycznej. Koszty tego zaniechania szacowane są na 27 miliardów dolarów rocznie.

Opracowano na podstawie materiałów prasowych
Fot. Simon Maage/ Unsplash

Artykuł Pokolenie Z: brak stresu ważniejszy niż podwyżka pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Powodów tego zjawiska można oczywiście upatrywać w pandemii COVID-19 i przejściu na pracę zdalną oraz niepewnej sytuacji gospodarczej. Jednak obecna sytuacja wojny w Ukrainie i obawy Polaków z nią związane, mogą doprowadzić do nasilenia tego zjawiska na niespotykaną dotąd skalę. Czy i co powinni zrobić w tym zakresie pracodawcy?

Depresja i wypalenie zawodowe

Firmy coraz częściej zmagają się z wypaleniem zawodowym oraz depresją pracowników. Według ostatnich danych WHO, depresja jest czwartą najpoważniejszą chorobą na świecie, na którą w Polsce choruje około 4 mln osób.

Eksperci przewidują, że do 2030 roku depresja stanie się także pierwszą najczęściej diagnozowaną jednostką chorobową na świecie.

Natomiast, jak wynika z Raportu „Zdrowie psychiczne w środowisku pracy”[2], wg 71 proc. pracowników to właśnie pracodawca powinien interesować się ich samopoczuciem. Depresja i obniżenie tzw. dobrostanu psychicznego przestały już być tematem tabu.

– Dbanie o tzw. well being z nastawieniem na wsparcie psychiczne dla pracowników staje się obecnie wyzwaniem dla wielu pracodawców. Nie jest to już fanaberia, ale wprost zaadresowane oczekiwania pracowników. Zdecydowanie mamy już za sobą czas, w którym o tych problemach się po prostu nie rozmawiało. Kiedy pracownicy za wszelką cenę musieli trzymać pozę silnych, wydajnych i wypełniających swoje obowiązki cały czas na pełnych obrotach. Dzisiaj świadomość problemów, ale również możliwości działań profilaktycznych po stronie pracodawcy jest o wiele większa

– mówi Marek Błądek, Coach W&W Consulting.

Zestresowany pracownik a wsparcie pracodawcy

Co więc mogą zrobić pracodawcy, aby wspomóc odporność psychiczną swoich pracowników? Należy zacząć od kwestii dość oczywistych, jak wspieranie aktywności fizycznej. Wpływa ona pozytywnie na pracę mózgu, wspomaga proces uczenia się i kreatywność. Tak popularne wśród pracowników karnety sportowe czy wspólne aktywności na świeżym powietrzu mogą stanowić również element team building. Przełoży się to na większe zaufanie i lepszą współpracę w ramach zespołów. Należy pamiętać również o promowaniu i wspieraniu zdrowego odżywiania. Wg badań Światowej Organizacji Zdrowia może ono zwiększyć wydajność pracowników nawet o 20 proc.

– Kluczowe jednak pozostaje zapewnienie pracownikom wsparcia w obszarach stricte powiązanych ze stresem. Wg badania Mindy[3] już 76 proc. pracowników jest zainteresowanych benefitami w obszarze well being

– mówi ekspert W&W Consulting.

Czasem wystarczy tylko obserwacja i rozmowa, ale lepszym rozwiązaniem wydaje się oddanie tego tematu w ręce specjalistów: od coachów, przez psychologów i terapeutów, na psychiatrach kończąc. Jeśli barierę do podjęcia tego typu działań profilaktycznych pracodawca widzi w kosztach współpracy ze specjalistami, warto przywołać dane ZUS wskazujące, że liczba zaświadczeń chorobowych z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wzrosła o 25 proc. rok do roku, a Polacy nie chodzili z tego powodu do pracy łącznie przez 27,7 mln dni. Kalkulacja wydaje się więc zbędna – odpowiednia dbałość o well being pracowników nie tylko uchroni firmę przed nawet wielotygodniową absencją pracownika, ale co najważniejsze – przełoży się pozytywnie na jego dobrostan psychiczny, a więc i zawodowy – podsumowuje Coach W&W Consulting.

[1] Raport HRK: Stres w pracy 2021

[2] Badanie realizowane w ramach kampanii „Zrozum. Poczuj. Działaj!” organizowanej przez Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej i Grupę Artemis

[3] Badanie „Wellbeing mentalny pracowników w Polsce”

Źródło: materiały prasowe
Fot. Elisa Ventur/ Unsplash

Przeczytaj też Stres na celowniku ekspertów BHP

Artykuł Polak zestresowany pracą pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

– Pandemia COVID-19 wiąże się z długotrwałą ekspozycją na nowe i stosunkowo trwałe stresory jak zagrożenie zdrowia, izolacja, niepewność co do kolejnych fal i nowych wariantów koronawirusa. Funkcjonowanie w warunkach takiego chronicznego stresu pandemicznego może powodować rozwój syndromu wypalenia podobnego do wypalenia zawodowego, co potwierdziły nasze badania

– powiedział dr Marcin Moroń z Instytutu Psychologii UŚ.

Badania przeprowadzono wiosną ubiegłego roku, a więc rok po wybuchu pandemii.
– Pokazaliśmy w nich, że objawy wypalenia pandemicznego wiążą się z symptomami depresyjnymi i lękowymi. Zaskoczyło nas, że po roku od rozpoczęcia pandemii wciąż był to nasilony sposób reagowania na rzeczywistość. I nadal się utrzymuje, co widzimy w kolejnych próbach z października i grudnia ubiegłego roku – dodał.

Badania przeprowadzono na grupie 431 osób – uczniów szkół średnich i młodych dorosłych. Wynika z nich, że 8-10 proc. ankietowanych ma problem z wypaleniem pandemicznym.

– Główne objawy, które zaobserwowaliśmy, to pogorszenie obrazu siebie, pogorszenie poczucia sprawstwa. Te osoby emocjonalnie czują się smutne, bezradne, pozbawione nadziei – wskazał Moroń.

Dodał, że były to badania przesiewowe, które zakładają pewien margines błędu, jednak średnio jedna na dziesięć osób z wypaleniem pandemicznym to „alarmujący wskaźnik”.

Dookreślił też, że „przyjęty próg określenia klinicznie istotnego poziomu wypalenia pandemicznego oparto na występowaniu nasilonych objawów depresyjnych i lękowych ujętych wspólnie”.

Pandemiczne wypalenie – co pomaga?

Jak ponadto wynika z badań, w radzeniu sobie z sytuacją pandemiczną pomaga odporność psychiczna. Jest to zdolność do powracania do równowagi psychicznej po jakimś okresie wyzwań i trudności. Istotna jest też inteligencja emocjonalna, czyli zdolność rozumienia swoich reakcji emocjonalnych i odpowiedniego ich regulowania.

– Zjawisko wypalenia pandemicznego jest dynamiczne. Na razie końca pandemii nie widać, a osób z objawami depresyjnymi i lękowymi może przybywać. Wypalenie pandemiczne jest osobną grupą objawów, nie należy tego traktować jako innej formy smutku, depresji czy lęku. O trudnościach w adaptacji do sytuacji pandemii i jej konsekwencji warto rozmawiać. Należy być wrażliwym na trudności adaptacyjne związane z bezprecedensową sytuacją ogólnoświatowych wyzwań dla zdrowia publicznego, zwłaszcza u młodych ludzi – podsumował Moroń.

Wyniki badań jego zespołu zostały opublikowane w czasopiśmie Current Psychology. Zaprezentowano w nich polską wersję narzędzi pomiarowych służących do oceny stresu pandemicznego i wypalenia pandemicznego. Artykuł można przeczytać tutaj.

Badacze prowadzą teraz dalsze badania nad zagadnieniem wypalenia pandemicznego w kontekście relacji rodzinnych oraz innych typów wypalenia.

Źródło informacji: Nauka w Polsce/PAP
Fot. Eric Ward/ Unsplash

Artykuł Co dziesiąty młody Polak może odczuwać wypalenie pandemiczne pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Celiakia – co to jest?

Celiakia to autoimmunologiczna choroba o podłożu genetycznym. Charakteryzuje się trwałą nietolerancją glutenu, białka zawartego w zbożach (pszenicy, życie i jęczmieniu). Gluten wywołuje reakcję immunologiczną prowadzącą do zaniku kosmków jelita cienkiego, wypustek błony śluzowej, które zwiększają powierzchnię jelita i są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych. W efekcie wchłanianie pokarmu jest upośledzone. Prowadzi to do wystąpienia różnorodnych objawów klinicznych. Jedyną metodą leczenia celiakii jest stosowanie ścisłej diety bezglutenowej przez całe życie.

Diagnoza – celiakia

Międzynarodowy Dzień Celiakii to najlepszy moment, aby mówić o tym, jak choroba potrafi się maskować. Dlatego Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej obchodzi go w tym roku pod hasłem „Celiakia – mistrzyni w chowanego” przez cały tydzień, już od 10 maja.

Pacjenci latami odwiedzają lekarzy rozmaitych specjalności, zanim uzyskają prawidłową diagnozę. Jednak nie wszystkim się to udaje. Większość chorych pozostaje nieświadoma swojej choroby i cierpi z powodu jej powikłań, czasem tak groźnych jak rak przewodu pokarmowego.

– Skojarzenie objawów z celiakią i wykonanie właściwych badań, poczynając od prostego badania krwi na przeciwciała, pozwoliłoby u tych chorych na szybsze uchwycenie choroby i rozpoczęcie leczenia

– mówi Małgorzata Źródlak, prezes Stowarzyszenia.

Tymczasem średni czas od wystąpienia zauważalnych, zgłaszanych objawów, które wiązały się z rozpoznawaną następnie celiakią, do uzyskania prawidłowej diagnozy, wynosi aż 9 lat! Taki wynik dało badanie „Wpływ choroby trzewnej na Twoje życie” dr n. med. Emilii Majsiak z Polsko-Ukraińskiej Fundacji Rozwoju Medycyny i prof. dr hab. n. med. Bożeny Cukrowskiej z Zakładu Patologii Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”. Wzięło w nim udział ok. 1000 osób z celiakią, członków Stowarzyszenia.

Brak wiedzy

Brak wiedzy na temat „masek” celiakii, niestety również wśród części lekarzy, stanowi ogromny problem.

– Celiakia dotyczy około 1 procenta populacji, czyli choruje 1 na 100 osób, w większości są to kobiety. Celiakia jest więc jedną z najczęstszych chorób przewlekłych. Ponad 70 proc. przypadków zostaje zdiagnozowanych powyżej 20 r.ż. Co ciekawe, większość osób z celiakią ma w chwili postawienia rozpoznania prawidłową masę ciała lub nadwagę

– podkreśla prof. Hanna Szajewska, kierownik Kliniki Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Celiakia nie jest więc chorobą małych dzieci i osób wychudzonych, wyłącznie z biegunkami i bólem brzucha – taki obraz choroby funkcjonował przez wiele lat.

Tydzień świadomości objawów celiakii

– Rozpoczynamy tydzień świadomości objawów celiakii. Szczególnie tych niekojarzonych zwykle z chorobą. Chcemy dotrzeć do osób niezdiagnozowanych, zwrócić ich uwagę na możliwe rozwiązanie zagadki złego samopoczucia i uwrażliwić lekarzy na problem. Celiakia to przecież mistrzyni w chowanego! – dodaje Małgorzata Źródlak.

Z okazji MDC już we wtorek, 11 maja o godz. 18.00 odbędzie się otwarte bezpłatne webinarium „Celiakia – mistrzyni w chowanego” z udziałem dr hab. n. med. Wojciecha Marlicza z Kliniki Gastroenterologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego.

Obowiązują zapisy: https://celiakia.pl/celiakia-mistrzyni-w-chowanego-webinarium-z-gastroenterologiem/

16 maja Stowarzyszenie udostępni na swoich stronach treść listu otwartego do Ministerstwa Zdrowia, w którym wylicza wyzwania osób z celiakią oraz proponuje konkretne rozwiązania na rzecz poprawy sytuacji chorych. Wyraża również swoją gotowość do współpracy z Ministerstwem.

O Polskim Stowarzyszeniu Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej

Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej edukuje Polaków na temat celiakii i zmienia Polskę w kraj przyjazny dorosłym i dzieciom na diecie bezglutenowej już od 15 lat. Stowarzyszenie jest największym w Polsce hubem informacyjnym na temat celiakii oraz diety bezglutenowej. Dzieli się swoją bogatą wiedzą i doświadczeniem.

Stowarzyszenie jest również największą organizacją pacjentów (ok. 5000 członków) z celiakią oraz innymi chorobami glutenozależnymi i występuje w ich imieniu. Posiada oddziały i wolontariuszy w całej Polsce. Należy do Zrzeszenia Europejskich Stowarzyszeń Osób z Celiakią (Association of European Coeliacs Societies). Jest laureatem Honorowej Nagrody Zaufania dla organizacji pacjentów Złoty Otis 2018.

Źródło informacji: PAP/Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej
Fot. Kurious/ Pixabay

Artykuł Celiakia – mistrzyni w chowanego pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Stres? Wsparcie psychologiczne potrzebne

Na dalsze nasilanie depresji najbardziej narażone są osoby do 45. roku życia, doświadczające trudności zawodowych oraz konfliktów rodzinnych. Narażeni są także rodzice, coraz bardziej zmęczeni łączeniem pracy zdalnej i opieki nad dziećmi.
– Szczególnie ważne jest objęcie wsparciem psychologicznym dzieci, młodzieży i całych rodzin – mówi dr hab. Małgorzata Gambin z UW, koordynatorka badań.

– Nasilenie objawów depresji i lęku jest wyższe w trakcie pandemii. W szczególności w pewnych momentach, szczególnie w okresach wzmożonych restrykcji, większych ograniczeń, ale też w czasie zwiększonej liczby zakażeń

– wyjaśnia dr hab. Małgorzata Gambin, koordynatorka grupy badawczej „Psychologiczne aspekty pandemii” z Uniwersytetu Warszawskiego.

Raport “Depresja, lęk i pandemia”

– Zaobserwowaliśmy, że w wakacje ubiegłego roku poziom objawów depresji w społeczeństwie obniżył się. Możemy więc mieć nadzieję, że latem spora część społeczeństwa zaadaptuje się do tej sytuacji i kolejnych zmian – mówi Gambin.
Raport z badania „Depresja, lęk i pandemia” przeprowadzonego na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego w 2020 roku pokazał, że osoby badane przejawiały najwyższe nasilenie objawów depresji i lęku uogólnionego w maju i grudniu ubiegłego roku. Najniższe nasilenie występowało w lipcu 2020 roku. W grudniu w grupie ryzyka klinicznego nasilenia depresji znajdowało się 29 proc. kobiet i 24 proc. mężczyzn.

– Poziom samopoczucia zmieniał się dynamicznie także w poszczególnych grupach wiekowych. Na początku pandemii, wiosną, najwyższym poziomem niepokoju i przygnębienia zareagowały młode osoby, w wieku 18–24 lata. Później, w grudniu osoby w wieku 35–44 lata przejawiały najwyższy poziom objawów depresji i lęku. W szczególności dotyczyło to rodziców, którzy byli już zmęczeni przedłużającym się czasem łączenia pracy zdalnej z opieką nad dziećmi – mówi ekspertka Wydziału Psychologii UW.

Kto najbardziej podatny na nasilenie objawów depresji i stres?

Badanie wykazało, że rodzice są jedną z grup badanych, które wykazywały większą podatność na nasilenie objawów depresji. W grudniu 2020 roku rodzice dzieci w wieku do 18 lat zmagali się z wyższym poziomem takich objawów niż osoby, które nie miały dzieci w tym wieku. Z badania UW wynika, że podwyższony poziom objawów depresji i lęku uogólnionego przejawiały także osoby przebywające na kwarantannie lub w izolacji domowej, które utraciły ciągłość wynagrodzenia lub podejrzewały, że przeszły zakażenie COVID-19, ale nie robiły testu.

– Wyższy poziom objawów depresji przejawiały także osoby, które doświadczały dużych trudności rodzinnych, a nawet konfliktów. Szczególnie w czasie zamknięcia w domu, kiedy nieuniknione było przebywanie przez długi czas z bliskimi – dodaje Małgorzata Gambin.

Jej zdaniem problem może się nasilać podczas kolejnych lockdownów, Szczególnie wśród grup bardzo narażonych na depresję, czyli osób doświadczających trudności w pracy, kłopotów finansowych i rodzinnych.

Osobną grupą narażoną na negatywne psychologiczne skutki pandemii są przedstawiciele zawodów medycznych. Wśród przebadanych przez naukowców z Wydziału Psychologii UW osób z ochrony zdrowia 24 proc. znajdowało się w grupie ryzyka klinicznego nasilenia objawów depresji. 34 proc. z kolei znajdowało się w grupie ryzyka klinicznego nasilenia zespołu lęku uogólnionego. W tej grupie zawodowej pielęgniarze i pielęgniarki przejawiali najwyższy poziom zarówno obaw, poczucia zagrożenia, jak i depresyjności i lęku uogólnionego. Był on istotnie wyższy niż w przypadku lekarzy.

Stres – jak sobie z nim radzić?

Jak podkreśla ekspertka, z badań prowadzonych na Uniwersytecie Warszawskim pod kierunkiem dr. hab. Pawła Holasa wynika, że skuteczną metodą na radzenie sobie ze stresem są treningi uważności (MBCT). Szczególnie dla osób, które doświadczają bardzo dużego nasilenia problemów emocjonalnych.

– Może to być strategia radzenia sobie ze stresem dla każdego. Badania pokazują skuteczny wpływ tych treningów na budowanie większej świadomości własnych uczuć, emocji, nabranie pewnego dystansu do przeżywanych trudności emocjonalnych, a także większej akceptacji przeżywanych emocji – wymienia Małgorzata Gambin.

Z badania „Trening uważności online w pandemii” wynika, że internetowy trening uważności może skutecznie poprawiać dobrostan psychiczny osób dotkniętych negatywnymi emocjonalnymi konsekwencjami pandemii COVID-19. Okazało się, że MBCT obniża poziom depresji, problemów lękowych i zaburzenia adaptacyjnego związanego z pandemią, a jego korzystne efekty mogą być związane z nabyciem większego dystansu do własnych przeżyć.

– Dodatkowo badania dr. Juliana Zubka pokazują, że pozytywny wpływ na nasze samopoczucie ma aktywność fizyczna, dbanie o uregulowany rytm dnia, regularność snu i planowanie różnych aktywności w ciągu dnia. Również realizowanie hobby ma znaczenie. Bardzo ważne jest, żeby osobom, które doświadczają bardzo wysokiego nasilenia problemów emocjonalnych, w tym dzieciom, nastolatkom i całym rodzinom, zapewnione było wsparcie psychologiczne

– podsumowuje ekspertka Wydziału Psychologii UW.

Z raportu badawczego „Rytmy dnia” wiadomo, że ćwiczenia fizyczne i hobby miały pozytywne przełożenie na samopoczucie podczas pandemii. Nastrój obniżały nauka i praca zawodowa, zwykle związane z siedzeniem przy komputerze. Niekorzystne było także poświęcanie zbyt wiele czasu na elektroniczną rozrywkę i kulturę. Korzystne było natomiast posiadanie uregulowanych rytmów dziennych i tygodniowych, które pozwalają przez dłuższy czas skupić się na jednego rodzaju aktywności. Życie rodzinne miało pozytywny wpływ na nastrój badanych. Ale dotyczyło to tylko sytuacji, gdy do kontaktu dochodziło bezpośrednio, a nie za pośrednictwem mediów elektronicznych.

Źródło: opracowano na podstawie materiałów prasowych agencji Newseria
Fot. Kristina Tripkovic/Unsplash

Przeczytaj też Depresja – coraz większy problem Polaków

Artykuł Treningi uważności i aktywność fizyczna łagodzą stres i objawy depresji pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Negatywny wpływ pandemii na zdrowie psychiczne

Epizody depresyjne spowodowały ponad 5 milionów dni absencji chorobowej wśród Polaków. Eksperci podkreślają, że prognozy mówiące o negatywnym wpływie pandemii na zdrowie psychiczne dziś są już faktem. Kolejne miesiące pod presją obostrzeń i zmian w stylu życia mogą tylko pogorszyć tę sytuację. Dlatego kluczowe jest zwrócenie uwagi na kondycję psychiczną i poszukiwanie sposobów na poprawę samopoczucia. Jednym z nich, według ekspertów, jest aktywność fizyczna.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) depresja już przed wybuchem pandemii była w czołówce najczęściej występujących chorób na świecie. Do niedawna prognozy zakładały, że do 2030 roku depresja będzie na pierwszym miejscu niechlubnego rankingu. Niestety pandemia COVID-19 może znacząco pogorszyć te prognozy.

Badania Uniwersytetu Warszawskiego pokazały, że w maju i grudniu 2020 r., czyli w momencie obowiązywania największych ograniczeń związanych z pandemią, Polacy odczuli znaczące nasilenie objawów m.in. lęku.

W grudniu 2020 r. w grupie ryzyka klinicznego nasilenia objawów depresji było aż 29 proc. kobiet i 24 proc. mężczyzn. Dodatkowo 31 proc. kobiet oraz 26 proc. mężczyzn znajdowało się w grupie ryzyka klinicznego nasilenia objawów zespołu lęku uogólnionego, czyli stanu uporczywego martwienia się i niepokoju.

Więcej stresorów

-Choć stres jest zjawiskiem towarzyszącym nam praktycznie od zawsze, w dzisiejszych czasach nie radzimy sobie z nim wystarczająco dobrze. Niewątpliwie jest to jedna z przyczyn pogorszenia kondycji psychicznej Polaków, a także zwiększenia poziomu zachorowań na depresję. W obliczu pandemii do dotychczasowych stresorów doszły nowe. Są to lęk o zdrowie i życie, obawy dotyczące pracy i finansów, trudności wynikające ze zmian w funkcjonowaniu rodziny. Musieliśmy też zrezygnować z niektórych sprawdzonych sposobów na odreagowanie stresu: wydarzenia kulturalne, różne formy aktywności sportowej czy bezpośredni kontakt z bliskimi osobami. W związku z tym bardziej niż kiedykolwiek istotne są samoświadomość i reagowanie na wczesne sygnały pogarszającej się kondycji psychicznej – mówi psycholog Anna Kossowska.

Depresja – niepokojące objawy

Jak wskazuje psycholog Anna Kossowska, objawy świadczące o pogorszeniu kondycji psychicznej, na które należy zwrócić uwagę, to przede wszystkim: zaburzenia snu, częste uczucie zmęczenia, dominujące uczucie smutku, nasilenie obaw związanych z codziennym życiem i przyszłością, zmiany apetytu i wagi ciała, osłabiona koncentracja, trudności w podejmowaniu decyzji, odczuwanie napięcia, obojętność, a także brak radości z czynności, które do tej pory były przyjemnością. Według danych Europejskiej Fundacji na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy w okresie pandemii 21 proc. mieszkańców Polski ma trudności w radzeniu sobie z problemami. Z kolei 15 proc. Polaków przez większość czasu odczuwa napięcie, 13 proc. przygnębienie, a co czwarty przyznaje, że nie patrzy w przyszłość z optymizmem.

Aktywność fizyczna – naturalna profilaktyka zdrowotna

Badania naukowe wskazują, że aktywność fizyczna może w znaczącym stopniu wpływać na poprawę kondycji psychicznej. Stanowi doskonałe narzędzie zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu zaburzeń lękowych i depresyjnych. Tymczasem, jak wynika z badania MultiSport Index, wśród Polaków, którzy w czasie pandemii ograniczyli aktywność fizyczną, aż 74 proc. zaobserwowało pogorszenie samopoczucia.

– Kiedy nasze ciało zaczyna się ruszać rozpoczynamy reakcję łańcuchową, pobudzającą mózg do większej aktywności, wydzielania określonych hormonów oraz wytwarzania komórek nerwowych. Nasz organizm produkuje dopaminę, hormon wpływający na motywację oraz serotoninę, poprawiającą nastrój. Po skończonym wysiłku uwalniają się endorfiny zmniejszające stres

– dodaje Anna Kossowska.

Aktualna wiedza z zakresu psychologii i neurologii zbiega się z wynikami badania MultiSport Index 2020.  41 proc. aktywnych fizycznie Polaków wskazało w nich, że sport pomaga im w łagodzeniu stresu wywołanego pandemią. Z kolei 79 proc. badanych potwierdziło, że ćwiczenia poprawiają ich samopoczucie i efektywność w pracy.

– Aktywność fizyczna poprawia także zdolności poznawcze takie, jak pamięć czy koncentracja. Dzięki temu jesteśmy w stanie efektywniej pracować i podejmować lepsze decyzje. Dodatkowo warto wziąć pod uwagę, że ćwicząc, dostarczamy sobie dowodów na to, że jesteśmy zdolni do realizowania postawionych sobie celów. Budujemy dzięki temu poczucie sprawczości oraz kontroli, tak istotne w dzisiejszych okolicznościach – wyjaśnia psycholog.

Źródło: materiały prasowe
Fot. Sydney Sims/ Unsplash

Przeczytaj też Ruch lekarstwem na depresję

Artykuł Depresja – coraz większy problem Polaków pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Według Światowej Organizacji Zdrowia z depresją zmaga się ponad 260 milionów ludzi na całym świecie. Eksperci WHO szacują, że do 2030 roku będzie ona najczęściej występującą chorobą cywilizacyjną. Jak sytuacja wygląda w Polsce? Z najnowszych danych CBOS wynika, że 14 proc. Polaków w 2019 roku często odczuwało obniżony nastrój lub stany depresyjne.

Aktywność fizyczna i depresja
– Ze względu na rosnącą skalę problemu, naukowcy coraz bardziej wnikliwie przyglądają się przyczynom powstawania depresji. Obok długotrwałego stresu, uwarunkowań genetycznych, czy hormonalnych, uwagę lekarzy w znaczącym stopniu przykuwa aktywność fizyczna. Badania wskazują, że około połowa pacjentów zmagających się z depresją nie spełnia podstawowych zaleceń WHO w zakresie poziomu aktywności fizycznej – mówi Mateusz Banaszkiewicz, psycholog zdrowia. Opublikowany w 2016 roku przez Schucha i współpracowników, przegląd 13 badań zrealizowanych w 10 krajach wykazał, że uzupełnienie leczenia farmakologicznego o aktywność fizyczną istotnie sprzyjało skuteczności leczenia.

Zalecenia WHO dla dorosłego człowieka wynoszą 150 minut umiarkowanego bądź 75 minut intensywnego wysiłku fizycznego w tygodniu. Według badania MultiSport Index 2019 normy te może spełnić jedynie jedna trzecia aktywnych fizycznie Polaków, czyli około 7 milionów osób powyżej 15. roku życia. Tymczasem aktywność fizyczna może mieć spore znaczenie w kontekście profilaktyki depresji. Z analizy badawczej przeprowadzonej pod przewodnictwem dr. Felipe Schucha (opublikowanej w American Journal od Psychiatry w kwietniu 2018 r.) wynika, że w przypadku osób, które są aktywne fizycznie minimum 150 minut w tygodniu, ryzyko wystąpienia depresji spada o 22 proc. Innymi słowy, pozytywne skutki w tym zakresie może przynieść już 20 minut codziennego, intensywnego marszu.

Nieaktywni Polacy
– Mimo rosnącej świadomości, jak duże znaczenie dla naszego zdrowia i samopoczucia ma aktywność fizyczna, wciąż 36 proc. Polaków nie korzysta z ruchu nawet raz w miesiącu. Najnowsze badanie MultiSport Index 2019 pokazało, że co piąty dorosły mieszkaniec Polski nie spaceruje nawet przez 10 w tygodniu. Za to w pozycji siedzącej prawie połowa z nas spędza ponad 5 godzin każdego dnia – zaznacza dr Adam Waszkowski, Dyrektor Działu Analiz Benefit Systems, firmy będącej twórcą programu MultiSport.

Ruch dla zdrowia psychicznego nastolatków
Problem siedzącego trybu życia dotyczy nie tylko dorosłych. Najnowsze dane WHO pokazują, że w Polsce blisko 80 proc. dzieci również nie korzysta z ruchu z zalecanym wymiarze 60 minut dziennie. – Brytyjscy naukowcy sprawdzili ostatnio wpływ niewystarczającej aktywności fizycznej na samopoczucie psychiczne młodzieży. Okazało się, że dzieci, które od 12. do 16. roku życia nieprzerwanie prowadziły siedzący tryb życia, w wieku 18 lat doświadczały o 28 proc. silniejszych objawów depresji, takich jak spadek nastroju, utrata zainteresowania, problemy z koncentracją. Tymczasem każda dodatkowa godzina aktywności fizycznej w przypadku dzieci zmniejsza ryzyko wystąpienia depresji o 9-11 proc. w okresie dorosłości – dodaje Mateusz Banaszkiewicz.

Sport dla poprawy samopoczucia
Regularna i dostosowana do możliwości aktywność fizyczna stymuluje wydzielanie hormonów szczęścia, takich jak endorfiny, czy dopamina. Wysiłek fizyczny pomaga też zredukować poziom lęku i stresu. Między innymi dlatego ruch coraz częściej zalecany jest przez lekarzy, jako uzupełniająca forma leczenia i profilaktyki depresji.

Źródło: materiały prasowe
Fot. intographics/ Pixabay

Artykuł Ruch lekarstwem na depresję pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Wyjątkowa sztafeta z wyjątkowym uczestnikiem

Ponad 900 kilometrów z południa na północ Polski w 96 godzin. 4 czerwca z Kasprowego Wierchu wyruszy wyjątkowa sztafeta, w której pobiegnie 16 znanych lekkoatletów. Jedną z nich będzie Patrycja Bereznowska – utytułowana biegaczka długodystansowa. Dla niej będzie to element przygotowania do startu w najtrudniejszym ultramaratonie świata Badwater w Dolinie Śmierci.

– Ten bieg ma dla mnie znaczenie symboliczne – zarówno ze względu na dystans, jak i na cel charytatywny, który mu towarzyszy. Mój start w ultramaratonie Badwater dedykuję wszystkim, którzy zmagają się z problemem depresji. Jest to jedna z najpowszechniejszych chorób, która jednocześnie pozostaje tematem tabu. Z osobistego doświadczenia wiem, jak trudno poradzić sobie, gdy cierpi na nią bliska osoba oraz jak wiele osób ukrywa lub nie chce przyjąć do wiadomości, że problem dotyczy także jej. Jednocześnie aktywność fizyczna jest bardzo dobrym antidotum na depresję. Wraz z innymi biegaczami mamy nadzieję, że zwrócimy uwagę na ten problem – mówi Patrycja Bereznowska.

Aktywnie przeciwko depresji

Według Światowej Organizacji Zdrowia[1] w ciągu najbliższych lat depresja stanie się najczęstszym problemem zdrowotnym. Obecnie ponad 340 mln ludzi na świecie zmaga się z chorobą. Polska znajduje się w pierwszej dziesiątce wśród 50 krajów zbadanych pod względem liczby osób dotkniętych takim obciążeniem.

Szacuje się, że w Polsce problem depresji dotyczy od 4 do 10 proc. osób. Jak zwraca uwagę raport NIK – 96 proc. działań z zakresu profilaktyki i leczenia realizowane jest poza programami polityki zdrowotnej, przez podmioty niezależne.[2] Jednym z takich ośrodków jest Stowarzyszenie Aktywnie Przeciwko Depresji.

– Stowarzyszenie powstało w odpowiedzi na problem społeczny jakim wciąż pozostaje stygmatyzacja i wykluczenie osób chorujących psychicznie. Nasze działania nakierowane są na przekazywanie podstawowej wiedzy z zakresu psychopatologii oraz edukacja społeczeństwa, jak radzić sobie z problemem. Niestety nadal mówi się o tym niewiele. Dlatego cieszy nas inicjatywa Banku BNP Paribas – mówi Joanna Chatizow, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Aktywnie Przeciwko Depresji.

Sport jako lekarstwo

– W Banku BNP Paribas poruszamy ważne tematy społeczne – istotne, prawdziwe, nie zawsze popularne, chociaż bliskie Polakom. Poprzez organizację najdłuższego biegu sztafetowego w Polsce, chcemy nie tylko zwrócić uwagę na problem depresji. Chcemy podkreślić, jak ważną rolę pełni sport w profilaktyce choroby oraz jak motywować bliskich do leczenia. Chcemy inspirować wszystkich, którzy chcą zmieniać świat na lepszy i pomagać im w realizacji obranego celu – podkreśla Dariusz Maciołek, Dyrektor Zarządzający Pionu Komunikacji i Marketingu w Banku BNP Paribas.

– Ostatnie badania pokazują, że bieganie i aktywność fizyczna zmniejszają ryzyko depresji oraz wspomagają jej leczenie.[3] Sport poprawia nastrój, obniża ciśnienie, stabilizuje wagę i poprawia działanie układu krwionośnego. To najtańszy i najskuteczniejszy lek – dodaje Joanna Chatizow ze Stowarzyszenia Aktywnie Przeciwko Depresji.

Jak dołączyć do sztafety?

Bieg wyruszy ze szczytu Kasprowego Wierchu ok. godziny 18 we wtorek, 4 czerwca. Pierwszy punkt, w którym będzie można się dołączyć, będzie znajdował się na rondzie Kuźnickim. Następnie sztafeta ruszy na północ mijając po drodze Nowy Targ, Kraków, Radomsko, Zduńską Wolę, Łódź, Inowrocław, Solec Kujawski, Bydgoszcz, Trójmiasto, aż na Hel. Trasa została poprowadzona malowniczymi drogami, a jej szczegóły znajdują się na stronie wydarzenia www.podajzmiane.pl.

Aby się zarejestrować wystarczy wypełnić formularz na stronie www.podajzmiane.pl, wybierając przy tym punkt kontrolny na mapie i dystans 5 lub 10 kilometrów. Start wiąże się z przekazaniem datku od 20 zł do 100 zł. Pod koniec wybranego dystansu darczyńcy otrzymają pamiątkowy medal będący symbolem walki z depresją, gdyż cały dochód z biegu Bank BNP Paribas przeznaczy na działalność Stowarzyszenia Aktywnie Przeciwko Depresji. Sztafetę będzie można śledzić za pomocą relacji live na stronie wydarzenia. Lista miejsc na każdy z etapów jest ograniczona, a rejestracja możliwa jest tylko do 31 maja br.

Więcej informacji na www.podajzmiane.pl

[1] WHO/MSD/MER/2017.2 – Depression and Other Common Menthal Disorders Global Health Estimates

[2] NIK, „Depresja – jak pomóc sobie i bliskim?” – Październik 2018.

[3] Effect of running therapy on depression (EFFORT-D). Design of a randomised controlled trial in adult patients ISRCTN 1894] Frank R Kruisdijk , Ingrid JM Hendriksen Erwin CPM Tak, Aartjan Beekman and Marijke Hopman-Rock

Źródło: materiały prasowe BNP Paribas

Artykuł Aktywnie przeciwko depresji pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Depresja – choroba cywilizacyjna

Z danych Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że do 2020 roku depresja będzie drugą, najczęstszą chorobą cywilizacyjną. Do 2030 roku może znaleźć się na pierwszym miejscu. Według badania „Aktualne problemy i wydarzenia” zrealizowanego przez CBOS w październiku 2018 roku, na zachorowania największy wpływ mają: nadmierny, długotrwały stres (68 proc.), szybkie tempo życia i nadmiar obowiązków (56 proc.) oraz samotność i brak kontaktów z ludźmi (56 proc.). Najczęściej problemy z depresją deklarują mieszkańcy średnich miast (20 000 – 99 000 ludności), najrzadziej z dużych aglomeracji (500 000+). Aż 82 proc. badanych cierpiących na depresję konsultowało się w tej sprawie z lekarzem, natomiast pozostałe 18 proc. jako powód braku konsultacji lekarskiej uznało chęć samodzielnego poradzenia sobie z chorobą.

Jak rozpoznać depresję?

Depresja to przewlekła choroba, która charakteryzuje się zaburzeniami nastroju, niezdolnością do odczuwania przyjemności oraz ogólnym pesymizmem. Jej skutki mają wpływ zarówno na psychikę chorego, jak i zdrowie fizyczne, uniemożliwiając prawidłowe funkcjonowanie na co dzień.
Do najczęstszych objawów depresji należą:

• długotrwały, obniżony nastrój
• zmęczenie i brak energii
• zaburzenia snu
• trudności z koncentracją
• brak poczucia sensu
• poczucie winy
• poczucie niskiej wartości, bezużyteczności
• zaburzenia apetytu
  
  Rozpoznanie depresji u osób starszych bywa trudnym zadaniem. Problemy z koncentracją, zaburzenia nastroju, bezsenność, wycofanie z życia towarzyskiego, zaburzenia apetytu i ogólna bierność życiowa często są bagatelizowane przez seniorów, którzy objawy depresji przypisują naturalnym zmianom fizjologicznym związanym z wiekiem. Przypuszcza się, że około 40 proc. przypadków tej choroby u osób starszych pozostaje nierozpoznanych .

Aktywność fizyczna a leczenie depresji

We Francji sport przepisywany jest na receptę, a w Polsce aktywność fizyczną wspierają pracodawcy. Obecnie blisko milion pracowników korzysta z kart sportowych, które niedawno rozszerzono o ofertę skierowaną do seniorów. Karta MultiSport Senior umożliwia korzystanie z obiektów sportowych oraz rekreacyjnych na terenie całego kraju. Osoby po 60. roku życia mogą raz dziennie (do godziny 16:00) korzystać z aktywności takich jak m.in. basen, zajęcia fitness, grota solna, taniec czy popularny aqua aerobik (dodatkowe informacje dla seniorów dostępne są na stronie www.multisportsenior.pl).

Regularny trening fizyczny w ramach takiej karty zmniejsza ryzyko chorób cywilizacyjnych, korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy i obniża ciśnienie tętnicze, opóźnia proces demencji, poprawia koordynację ruchową oraz wspomaga aktywność intelektualną, stymulując pracę mózgu.

– Ponieważ aktywność, szczególnie sportowa, wymaga od człowieka dużego wysiłku, system nerwowy podejmuje produkcję substancji chemicznych takich jak endorfiny czy serotonina (tzw. hormony szczęścia), mających na celu złagodzenie stresu biologicznego. Ich zadaniem jest m.in. złagodzenie odczucia bólu i psychicznego napięcia w trakcie i po wykonanych ćwiczeniach.

Ich działanie na organizm odbieramy jako poprawę nastroju, stan rozluźnienia a nawet poczucie euforii. Jednocześnie reguluje się poziom hormonów stresu, czyli kortyzolu i adrenaliny, które w dużej mierze odpowiadają za depresję prowadząc do stanu wyczerpania. Niektóre wytwarzane białka mają za zadanie zainicjować procesy naprawcze zarówno w układzie mięśniowym, jak i nerwowym

– mówi dr Sylwia Nowacka-Dobosz z Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

Badania przeprowadzone za pomocą rezonansu magnetycznego w Salk Institute w La Jolla w Kalifornii dowiodły również, że proporcjonalnie do częstości i długości podejmowanego wysiłku fizycznego, wzrasta produkcja i regeneracja neuronów w mózgu. Okazuje się, że na ćwiczenia fizyczne reagują też komórki hipokampa, co w efekcie skutkuje poprawą pamięci i funkcji poznawczych (badania na Uniwersytecie Columbia). Systematycznie podejmowana aktywność fizyczna stanowi istotny składnik profilaktyki zdrowotnej, w tym również wspiera zdrowie psychiczne. Dane dotyczące aktywności osób starszych są jednak zatrważające – według raportu MultiSport Index, aż 47 proc. Polaków powyżej 60 roku życia nie podjęło żadnej aktywności w ciągu ostatnich sześciu miesięcy.

– W jednym z badań już po niecałych dwóch tygodniach regularnego, codziennego marszu uzyskano istotne zmniejszenie objawów depresji u osób chorych. Najlepsze efekty przynosi wysiłek fizyczny aerobowy ok. 30-45 minutowy podejmowany regularnie, najlepiej codziennie albo co drugi dzień. Można zacząć od zwykłych spacerów lub nordic walking. Dobrą alternatywą będą bieżnie lub rowery stacjonarne. Niemniej każdy rodzaj ruchu jest bodźcem dla organizmu. Z badań Blumenthala z 2007 roku wynika, że ćwiczenia fizyczne oddziałują na osoby z dużą depresją równie skutecznie co terapia lekowa – podsumowuje dr Nowacka-Dobosz.

Systematyczne ćwiczenia coraz częściej traktowane są jako istotny element profilaktyki przeciwdepresyjnej i zalecane jako leczenie wspomagające depresję. Aktywność fizyczna nie tylko korzystnie wpływa na samopoczucie, ale również istotnie poprawia jakość życia, która w czasie choroby ulega pogorszeniu.

Źródło: materiały prasowe Benefit Systems

Artykuł Aktywność fizyczna lekiem na depresję? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.